VOG aanvraag voorwaarden uitleg en belangrijke tips

In 2026 is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) heel belangrijk als je een nieuwe baan zoekt. Of je nu in de zorg werkt, vrijwilliger bent bij een sportclub, of als ZZP'er een groot project aanneemt: een VOG is vaak nodig om aan de slag te gaan.

Maar hoe vraag je zo'n VOG aan in 2026? Wat zijn de regels en welke fouten moet je vermijden? En hoe zit het met de kosten? In dit artikel leggen we alles uit over de VOG-aanvraag. Van de screeningsprofielen tot de bezwaarprocedure en handige tips om het proces te versnellen.

Wat is een VOG en waarom is het in 2026 zo belangrijk?

Een VOG is een officieel document van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het laat zien dat je gedrag in het verleden geen probleem vormt voor een bepaalde baan of functie.

De rol van Justis

Justis is de organisatie die bekijkt of je strafrechtelijke verleden relevant is voor een nieuwe baan. In een tijd waarin veiligheid en integriteit belangrijk zijn, is de vraag naar VOG's erg groot.

Waarom vraagt een werkgever hierom?

Werkgevers willen zeker zijn dat de persoon die ze aannemen geen risico vormt. Een financieel adviseur mag bijvoorbeeld geen verleden hebben van fraude.

Regels voor een VOG-aanvraag in 2026

Je kunt niet zomaar een VOG aanvragen zonder reden. Er zijn strikte regels verbonden aan het proces.

De aanvraaggrond

Je kunt alleen een VOG aanvragen als er iemand is die erom vraagt. Dit is meestal:

• Een (toekomstige) werkgever
• Een stagebegeleider
• Een organisatie waar je vrijwilligerswerk gaat doen
• Een instantie die een vergunning afgeeft

Inschrijving in de BRP

Voor een digitale aanvraag moet je ingeschreven staan in de Basisregistratie Personen (BRP).

Beschikken over DigiD

In 2026 verloopt bijna 95% van de aanvragen digitaal. Hiervoor is een actieve DigiD vereist.

Hoe verloopt het screeningsproces?

Als je een VOG aanvraagt, kijkt Justis in het Justitieel Documentatie Systeem. Maar ze kijken niet naar alles en ze kijken niet oneindig ver terug.

De standaard terugkijktermijn

Voor de meeste banen geldt een terugkijktermijn van 4 jaar. Als je in de afgelopen 4 jaar geen strafbare feiten hebt gepleegd die relevant zijn voor je baan, krijg je de VOG.

Uitzonderingen op de termijn

Er zijn uitzonderingen waarbij Justis verder terugkijkt:

• Jongeren onder de 23 jaar: vaak een termijn van 2 jaar
• Zedenmisdrijven: de terugkijktermijn is onbeperkt
• Hoge integriteitsfuncties: de termijn kan oplopen tot 10 jaar of langer

Verschillende soorten screeningsprofielen

Bij de aanvraag moet de werkgever aangeven op welke risico's je gescreend moet worden. Dit gebeurt aan de hand van screeningsprofielen.

Algemeen screeningsprofiel

Dit profiel wordt gebruikt als er geen specifiek profiel beschikbaar is.

Specifieke screeningsprofielen

Voor veel sectoren zijn er vooraf opgestelde profielen. Enkele veelvoorkomende in 2026:

• Profiel 45 (Gezondheidszorg)
• Profiel 60 (Onderwijs)
• Profiel 95 (Financiële dienstverlening)

Stappenplan: Zo vraag je een VOG aan in 2026

Het proces is in 2026 gestroomlijnder dan ooit. Hieronder volgen de drie meest gebruikte methodes.

Methode 1: De digitale aanvraag

1. Initiatief door werkgever: de werkgever zet de aanvraag online klaar bij Justis
2. E-mail notificatie: jij ontvangt een e-mail met een unieke aanvraagcode en een link naar de website van Justis
3. Inloggen: je logt in met je DigiD
4. Controleren & Betalen: je controleert de gegevens en betaalt de kosten
5. Beoordeling: Justis beoordeelt de aanvraag
6. Ontvangst: je ontvangt de VOG digitaal in je Berichtenbox of per post

Methode 2: Via de gemeente

Dit wordt nog gebruikt als de werkgever geen eHerkenning heeft of als de aanvrager geen DigiD heeft.

1. Formulier invullen: de werkgever vult een deel van het aanvraagformulier in
2. Afspraak maken: jij maakt een afspraak bij de gemeente waar je staat ingeschreven
3. Inleveren & Betalen: je levert het formulier en een kopie ID in en betaalt aan de balie

Methode 3: VOG voor ZZP’ers

Sinds kort kunnen bepaalde groepen ZZP’ers zelf een digitale aanvraag starten zonder dat een opdrachtgever de eerste stap hoeft te zetten.

Kosten en Vergoedingen in 2026

De tarieven voor een VOG-aanvraag worden jaarlijks vastgesteld. Voor 2026 gelden de volgende bedragen:

Wat als je een strafblad hebt?

Een veelvoorkomend misverstand is dat je met een strafblad direct geen VOG meer krijgt. Dit is niet waar. Justis kijkt naar de relevantie.

De weigeringsprocedure

Als Justis van plan is je aanvraag af te wijzen, ontvang je eerst een “Voornemen tot afwijzing". Dit is nog geen definitief besluit.

1. Zienswijze indienen: je krijgt de kans om schriftelijk uit te leggen waarom je vindt dat je de VOG toch moet krijgen
2. Definitief besluit: Justis weegt jouw verhaal mee
3. Bezwaar & Beroep: je kunt formeel bezwaar maken tegen dit besluit en uiteindelijk zelfs naar de rechter stappen

Belangrijke Tips voor een succesvolle aanvraag

Om vertragingen of teleurstellingen te voorkomen, hebben we een aantal handige tips voor je op een rij gezet.

Tip 1: Controleer je eigen gegevens vooraf

Twijfel je over wat er op je strafblad staat? Je kunt bij de rechtbank een verzoek doen om je Justitiële Documentatie in te zien. Zo kom je niet voor verrassingen te staan tijdens de officiële VOG-procedure.

Tip 2: Let op de geldigheid

Een VOG heeft geen wettelijke houdbaarheidsdatum. Maar de meeste werkgevers eisen een VOG die niet ouder is dan 3 of 6 maanden op het moment van indiensttreding. Vraag hem dus pas aan als je weet dat je de baan hebt.

Tip 3: Gebruik de KopieID-app

Moet je een papieren aanvraag doen? Gebruik dan de officiële KopieID-app van de overheid om je BSN en foto veilig te beschermen op de kopie die je meestuurt. Dit voorkomt identiteitsfraude.

Tip 4: Digitale Berichtenbox

Zorg dat je 'MijnOverheid' Berichtenbox is geactiveerd. Als je kiest voor een digitale VOG, wordt deze daar afgeleverd. Dit is sneller dan de post en je raakt het document nooit meer kwijt.

VOG voor ondernemers en ZZP’ers: Een vak apart

Als ZZP'er ben je vaak je eigen visitekaartje. Steeds meer opdrachtgevers, vooral in de bouw, zorg en ICT, eisen een VOG voordat je het bedrijfspand mag betreden.

De “Gedragsverklaring Aanbesteden” (GVA)

Ben je een ondernemer die meedingt naar overheidsopdrachten? Dan heb je vaak geen gewone VOG nodig, maar een **GVA**. Hiermee wordt gekeken of het bedrijf zich niet schuldig heeft gemaakt aan omkoping, witwassen of kartelvorming.

Kosten voor ZZP'ers bijhouden

Als ZZP'er mag je de kosten voor de VOG opvoeren in je boekhouding. Het is essentieel om deze bonnetjes en digitale bewijzen goed te bewaren voor de Belastingdienst.

De toekomst van de VOG: Ontwikkelingen in 2026

In 2026 zet de overheid steeds meer in op **continu screenen**. In sommige sectoren, zoals de kinderopvang, wordt al gewerkt met een systeem waarbij de VOG niet eenmalig is, maar waarbij Justis direct een melding geeft aan de werkgever als er een nieuw relevant strafbaar feit wordt gepleegd.

Daarnaast wordt de VOG steeds vaker gekoppeld aan internationale databases. Werk je veel over de grens? Dan kan Justis in 2026 makkelijker informatie uitwisselen met andere EU-lidstaten.